Yük dağılımı lojistik alanda ürünlerin güvenli taşınması ve taşıma verimliliğini artırma amaçlı olarak oldukça önemlidir. Ambalajlama aşamasından itibaren yüklerin taşıma araçlarına nasıl yerleştirileceğine dair birçok işlemi kapsayan bir süreçtir. Doğru yük dağılımında dikkate alınması gereken en temel kural ağırlık merkezinin en aşağıda olmasıdır. Aynı zamanda araç aksları arasında yükün dengede durması da önemlidir.
Taşıma verimliliğini artırmak ve ürün sarfiyatını önlemek için yük dağılımı konusuna ekstra önem vermek gerekiyor. Bu işlem sırasında özellikle ağır olan yüklerin en alta hafif ve hassas olanların da üst tarafa yerleştirilmesi gerekir. Böylece boşluklu kalan alanlarda ürünlerin kaymasını engellemek için takoz ve çeşitli gerdirme yöntemleri ile sabitlemek önem taşır.
Dengesiz şekilde yapılan yük dağılımı araçların hem manevra kabiliyetini ortadan kaldırır hem de yakıt tüketimini artırır. Bu da lojistik maliyetlerin daha da yükselmesine neden olur. Lojistik planlamada yalnızca güzergah planlaması yapılmaz aynı zamanda yükün dağılımı içinde planlama yapılması gerekir.
Doğru Yük Dağılımı Nasıl Olur?
Doğru yük dağılımı lojistik ve sevkiyat süreçlerinin en kritik noktalarındandır. Bu süreçte amaç yalnızca ürünlerin korunması değildir. Aynı şekilde taşıma aracının dengede yüklenerek güvenli sevkiyat yapılmasıdır. Bu durum bir gereklilik olduğu kadar yasal zorunluluklar da içermektedir. Buna göre ambalajlama aşamasında başlayan bu süreçte doğru yük dağılımı şu şekilde yapılır:
- En ağır ambalajlar daima en alta yerleştirilmelidir. Mümkün olduğunca araç tabanına yerleştirilmesi gerekiyor. Hatta aks merkezine gelecek şekilde yerleştirilmesi en sağlıklı olan şekildir.
- Ağırlar alta hafifler üste kuralı mutlaka uygulanması gereken zorunluluktur. Bu şekilde altta kalan ambalajlar üstteki ağır ambalajlar nedeniyle ezilmez. Yük araç içerisinde daha stabil şekilde taşınır.
- Paletler ve paketler içerisindeki tüm boşluklar çeşitli paketleme malzemeleri ile doldurulmalıdır. Böylece aracın hareketi sırasında oynama ya da kayma yapmazlar.
- Yükler aracın tek bir tarafına yığılmamalıdır. Her iki tarafa da eşit dağıtılmalıdır.
- Ambalajlanmış olan ürünlerin araçların içerisinde hareket etmemesi de önemlidir. Bu nedenle bağlama ve gerdirme yöntemleri ile araç içerisinde sabitlenmelidirler.
Yük Dağılımında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Yük dağılımı sırasında dikkat edilmesi gereken çok önemli detaylar bulunur. Ürünlerin fabrikadan çıktıktan son varış anına kadar geçen sürede hasarsız taşınmasının en önemli garantisi doğru yük dağılımının yapılmasıdır. Yüklerin profesyonel sevkiyat sürecinde dağılımları yapılırken özellikle dikkat edilmesi gereken en önemli teknik detay aks yükü limitleridir. Yükün ağırlıkları yalnızca zemine göre değil aracın dingillerine göre de eşit olarak dağıtılmalıdır.
Ambalajların üzerinde bulunan istifleme sembollerini kontrol etmek gerekir. En altta bulunan kutunun üzerine ne kadar ağırlık gelebileceğine bakmak gerekir. Aynı araç içerisinde sıvı ve katı yükler taşınıyorsa sızıntıya karşı izole işlemleri yapılmalıdır. Yükün yalnızca yerleştirilmesi bu süreçte yeterli olan bir durum değildir. Aynı zamanda sürtünme engellemek için kaymaz matlardan da yararlanmak gerekir. Yük dağılımı sırasında boşluklar da uygun şekilde doldurulmalıdır.
Hatalı Yük Dağılımı Nasıldır?
Lojistik alanda en önemli riskler genelde yüklerin yanlış dağıtılmasından ve istiflenmesinden ortaya çıkar. Hatalı yük dağılımı araç mekaniği üzerinde olumsuz etkiler ortaya çıkarırken bir yandan da ambalajların bütünlüğünü bozmaktadır. Böyle durumlarda ters istifleme her zaman en çok yapılan hatalardan biridir. Ağır ambalajların hafif ve hassas paketler üzerine yerleştirilmesi ters istifleme örneğidir.
Araç içerisinde yüklerin tek bir tarafa yüklenmesi de önemli hatalardan biridir. Sağ ve sol taraflardan birine yoğunlaşmak aracın devrilmesine neden olabilir. Ağırlık aracın ön ya da arka akslarını bozacak şekilde yükleme yapılması direksiyon hakimiyetini zayıflatan bir durumdur. Böyle durumlarda öne yığılan yük fren mesafesinde zorlanabilir. Aynı zamanda yükün dikeyde çok yüksek şekilde istiflenmemesi gerekir. Bu durum yine aracın dengesini bozacaktır.
Doğru Yük Dağılımının Önemi
Yük dağılımının doğru yapılması ürünlerin bütünlüğünün korunması açısından oldukça önemlidir. Ağırlık dengeli şekilde yayılırsa fiziksel baskı en aza iner. Aynı zamanda maksimum taşıma güvenliği açısından da dağılım doğru yapılmalıdır.
Yüklerin uygun şekilde dağılımının yapılması ile yükler aracın akslarına uygun ve eşit olarak dağılır. Böylece aksamın gereksiz açıdan zorlanmasını engellemiş olur. Bu da doğrudan yakıt tüketimini etkiler ve nakliyat maliyetlerine etki eder. Doğru dağılım taşımacılık ve lojistikte üzerinde durulması gereken en kritik konulardandır.